Her üniversite için geçerli olmasa bile benim okuduğum üniversite olan Ege Üniversitesi’nde öğrencilerden kimlik ücreti talep edilir. 10 TL olan bu ücret karşılığında öğrencilere yemekhanede yemek dolumu yapabilecekleri, kütüphaneye girişte kullanabilecekleri kimlik kartları verilir. Yeni bir eğitim yılının başlaması yeni bir kimlik hazırlanması manasına gelir. 3 yıldır eğitim aldığım bu üniversitede sahip olduğum ilk iki kimlik arasındaki fark sadece görsellikten ileri geliyordu ve herhangi bir işlevsel değişiklik olmamıştı. Bu sene yeni kimlikler dağıtılmaya başladığında ise bu sefer durumun farklı olduğunu öğrendim.

Banka Tarafından Hazırlanan Öğrenci Kimlik Kartları

Kimlikler dağıtılmaya başlandığında arkadaşlarımdan kimliklerin nasıl olduğuna dair pek çok şey duydum. Yeni öğrenci kimlikleri daha önce de varolan işlevlerinin yanı sıra x bankasinin bankamatik kartı olarak da kullanılabilecekti ayrıca isteyen öğrenciler x bankası kredi kartlarına da sahip olabileceklerdi. Bu sene gerçekleşen başka bir değişiklik ise kimliğin dağıtım yeriydi. Daha önce öğrenci işlerinden aldığımız kimlikler bu sene fakültenin yemekhanesinden dağıtılacaktı. Öğrenci kimliğimi almaya gitmeden önce aldığım başka bir duyum da öğrenci kimliğimi alabilmem için yanımda nüfus cüzdanı veya herhangi geçerli bir kimliğin fotokopisi ile gitmem gerektiğiydi. Elbette bana çok saçma gelen bu duyuma aldırmadım ve kimliği almak üzere yola koyuldum.

Yemekhaneye vardığımda dağıtım yapan 5-6 kişi ve yaklaşık bunun iki katı kadar da öğrenci vardı. Odanın bir yanındaki masada öğrenciler form doldururken diğer yanda kimliklerini teslim alıyorlardı. Form doldurulan masaya yaklaştım ve oradaki görevliye öğrenci kimliğimi alabilmek için ne yapmam gerektiğini sordum. Önümdeki masa dolusu formdan herhangi birini alıp doldurmam gerektiğini söyledi. Forma bir göz attım ve formun x bankasından kart çıkarabilmem için imzalatılan form olduğunu gördüm, elbette bu kimlik fotokopisini açıklıyordu. Zaten yeni öğrenci kimlikleri ile ilgili duyumları aldığımda kararım belliydi, zaten bir kredi kartım bulunduğundan yeni bir bankadan hesap açtırmak, bankamatik ya da kredi kartını almak istemiyordum. Görevliye kredi kartı almak istemediğimi dolayısıyla formu doldurmadan sadece kimliğimi almak istediğimi belirttim. Görevli de bu sene kartların x bankası tarafından çıkarıldığını ve dolayısıyla formu doldurmam gerektiğini söyledi. Ben de konunun saçmalığını dile getirince, kendisinin konunun muhatabı olmadığını ve öğrenci işleri ile görüşmem gerektiğini söyledi.

Öğrenci işlerindeki yetkiliye herhangi bir banka müşterisi olmak istemediğimi ve sadece bu okulun öğrencisi olduğumu belirten ve herkesin yaptığı gibi parasını yatırdığım öğrenci kimliğimi herhangi bir banka formuna imza atmadan almak istediğimi belirttim. Bunun yanında okulda öğrenci olabilmek için bir bankanın müşterisi olmak zorunda bırakılmanın ne kadar yanlış bir şey olduğunu anlatmaya çalıştım. Aldığım cevap ise kararın rektörlük tarafından verildiği ve kendilerinin bişey yapamayacağıydı. İstersem kimliğin parasını geri alabileceğim ve onun yerine öğrenci belgesi alarak yanımda taşıyabileceğim söylendi. Elbette ben de tatmin olmayarak oradan ayrılmak durumunda kaldım.

Yeni öğrenci kimlikleri ile yapılan değişiklikleri özetleyecek olursak:

• Öğrenci, kimlik kartını öğrenci işlerinden değil başka yerden alıyor
• Kimlik kartları bir bankanın bankamatik kartı olma özelliğini içerdiğinden öğrenci x bankası müşterisi olmak zorunda bırakılıyor.
• Bankaya hazırlatılan öğrenci kartlarına muhtemelen okul tarafından herhangi bir ücret ödenmiyor ve okul öğrenci kimliği adı altında toplanan parayı istediği şekilde kullanabiliyor.

Şu anda kendi kimliğimi herhangi bir bankanın müşterisi olmadan alabilmek için rektörlüğe vermek üzere bir dilekçe hazırlıyorum. Öğrencilerini kimlik almak için bir banka müşterisi yapanlara söylenebilecek fazla bir şey bulamıyorum. Bu kişileri dava ederek bunun hesabını sormak isterdim fakat bunu yapmamda yardımcı olabilecek bir avukat arkadaşım maalesef yok ve bir avukat tutabilecek maddi durumum da yok. Bu konu ile ilgili olarak okulun çeşitli yerlerine yazı asarak öğrencileri bilgilendirmeyi düşünüyorum. Bu şekilde belki durumun önemini yok sayıp kendi çıkarlarını ön plana atan öğrenciler, biraz duyarlı davranarak bazı şeyleri değiştirmek adına bir adım atabilirler.

Bir kaç gündür futbol topuyla yapılan bir hareketi öğrenmeye çalışıyorum. ( Hareketin ismini ya da nasıl anlatacağımı bilmiyorum ama önemli olan bu değil zaten.) 5 denemeden 1inde bu hareketi yapabiliyordum. Belli ki doğru yapmak için gereken dikkati göstermiyordum. Bir kaç gün önce rüyamda o hareketi şanslı bir şekilde bir kez değil, yeterince güzel bir şekilde bir kaç kez yaptım. Ardından alarm çaldı ve uyandım. Uyandığımda hipnotize olmuş gibi :”Yapabilirim!” dedim ve 5 kez üstüste yeterince güzel bir şekilde yaptim. Hareketi daha önce hiç yapmadığım bir şekilde yapmadım ama doğru ve hatasız şekilde yapabildim. Bu olay oldukça şaşırtıcıydı çünkü uyandıktan hemen sonra, rüyamda yaptığım şeyi gerçekte de yapabiliyordum.

O günden beri yapmaya çalışıyorum, ilerlemeyi hissediyorum ama 5te 5e yakın değildim. Önceki paragrafları yazarken hala hareketi yapmaya çalışıyordum ve ancak şimdi tekrar yapabildim. Belli ki hareketi yaparken, kolay bir şekilde yapabileceğini değil nasıl yapıldığını düşünmek gerekiyor. Açıkçası şimdi ile o rüyadan uyandığım zaman ile aradaki fark bu. Uyandıktan sonra bunun hakkında düşünmedim çünkü sanırım zaten rüyamda onu düşünüyordum ve bu şekilde ondan hemen sonra hareketi yapabildim.

Bu ilk paragrafta açıkladığım gibi değildi. Uyumadan once futbolu düşünmüyordum ama bir şekilde uyurken hareketi yapmayı öğrendim. Bu rüyada öğrenmenin kanıtı olmalı. Belki onların söylediği şekilde olmadı olay ama yine de bu uykuda öğrenilebileceğini gösteriyor.

Simdi de 1′den 100′e kadar olan sayilarin algoritmasini yazalim:
Burada sayilari 1′den 100′e kadar sayan bir degisken ve sayilan bu sayilari tek tek toplamasi icin ikinci bir degisken belirlememiz gerekecek.
A0 > Basla
A1 > I=1, TOP=0 (Aciklama: Burada I'yi birden baslattik cunku bizden 1'den 100'e kadar olan sayilarin toplamini istemis. TOP ise bizim I degiskenimizin farkli degerlerinin toplami olacak, toplam icin etkisiz eleman 0 oldugundan ona 0 degerini atadik.)
A2 > TOP=TOP+I, I=100 ise A5'e git. (Aciklama: Burada TOP degiskenimizi I ile toplayarak TOP'un yeni degerini belirledik. Birazdan I degiskenimizi de artirmaya basladigimizda TOP degeri de her seferinde degisecektir ve I degiskenimizin artisini 100 ile sinirlandirmak icin burda onu 100'e esit oldugunda gelecekte yazacagimiz baska bir adima gonderdik.)
A3 > I=I+1 (Aciklama: Onceki adimda bahsettigimiz gibi I degiskenimizi artiriyoruz.)
A4 > A2 adimina don. (Aciklama: Burada I degerimizi bir artirdiktan sonra tekrar TOP degiskenimizle onu topluyoruz, sonra tekrar tekrar bu islem gerceklesiyor ve I, 100'e esit oldugunda onu A5 islemine yolluyoruz yani sonraki adimimiza, boylece tekrar A4 adimina ulasip A2 adimina donemediginden, I degiskenimiz 100'den buyuk bir deger alamiyor.)
A5 > TOP yazdir
A6 > Dur
Akis Semasi

1 ile 100 arasinda olan cift sayilarin toplami, cift sayilarin carpimini veren programin algoritmasini yazalim:
A0 > Basla
A1 > I=0, TI=1, TOP=0, CAR=1 (Aciklama: I degiskenini cift sayilar olarak, TI degiskenini ise tek sayilar olarak atadik. TOP degerini 0 verdik cunku 0 toplamada etkisiz eleman ve CAR degerini carpma isleminde etkisiz eleman 1 oldugu icin 1 verdik. 1 ve 100 arasindaki sayilari istiyor ama 0'in toplamada bir degeri olmadigi icin onu I olarak kullanabiliriz. Onun yerine 2 kullansaydik yapacagimiz degisiklik A5'te "TI=99" yerine "I=100" yazmak ve A7'de "TOP=TOP+I" yerine "CAR=CARxTI" yazmak olacakti.)
A2 > I=I+2, TI=TI+2 (Aciklama: Burada sayilar cift ve tek olarak ayrilacagi icin ikiser ikiser artirdik.)
A3 > CAR=CARxTI (Aciklama: Burada CAR degiskenini TI ile carparak, CAR'in yeni degerini belirledik.)
A4 > TOP=TOP+I
A5 > Eger TI=99 ise A7'ye git (Aciklama: TI=99 oldugunda I=98 olacak ama biz 100u de dahil etmek istiyoruz. Direk 100 ekleyebilir ya da programa bir sonraki I degeri ile toplamasini soyleyebiliriz. A7 adimina gittigimizde, I'yi 100 degerine cikarip toplama ekliyoruz ve boylece tum islem gerceklesmis oluyor.)
A6 > A2'ye git (Aciklama: TI=99 olana kadar donguyu tekrarlayarak islemlerin tekrar tekrar yapilmasini sagliyoruz.)
A7 > I=I+2, TOP=TOP+I
A8 > TOP, CAR Yazdir
A9 > Dur
Akis Semasi

Girilen 3 tam sayinin en buyugunu bulduran programin algoritmasini yazalim:
A0 > Basla
A1 > A, B, C sayilarini gir.
A2 > En buyuk sayi (EBS)=A olsun. (Aciklama: Sayilardan birinin en buyuk sayi oldugunu varsayip, o sayiyi digerleriyle kiyasliyoruz, boylece aslinda hangisinin gercekte en buyuk oldugunu bulacagiz.)
A3 > Eger EBS< B ise EBS=B (Aciklama: EBS olan A'yi B ile kiyasliyoruz. Eger B daha buyukse yeni EBSmiz B olur.)
A4 > Eger EBS< C ise EBS=C (Aciklama: EBS'miz A olarak kaldiysa onu C ile kiyaslariz. Eger B EBS olduysa onu C ile kiyaslariz ve boylece en buyuk sayiyi buluruz.)
A5 > EBS yazdir.
A6 > Dur
Akis Semasi

3 haneli bir tamsayinin birler, onlar ve yuzler basamagini bulan algoritmayi yazalim:
A0 > Basla
A1 > Bir sayi gir, ABC (Aciklama: ABC uc haneli sayimizi temsil etsin.)
A2 > A=TAM (ABC/100) (Aciklama: Burda ABC'yi 100e bolum tam kismini alirsak bu da bize sayinin 100ler basamagi olan A'yi verir.)
A3 > D=ABC-Ax100, B=TAM(D/10) (Aciklama: D'ye BC der ve bu sayiyi da 10'a bolup tam kismini alirsak elimizde B kalir.)
A4 > C=ABC-[Ax100+Bx10] (Aciklama: Burda da Ax100 ve Bx10'u ABC'den cikararak C'yi elde ederiz.)
A5 > A, B, C sayilarini yazdir.
A6 > Dur
Akis Semasi

1 ile 100 arasinda 2 katinin 1 fazlasi 5 ile tam olarak bolunebilen kac tane tamsayi oldugunu bulan bir algoritma yazalim:
A0 > Basla
A1 > A=1, S=0 (Aciklama: A 1'den 100'e kadar deneyecegimiz sayilari, S ise 2 katinin 1 fazlasi 5'e tam olarak bolunen tamsayi adedini. Yani 1'den 100'e kadar sayarken 2 katinin 1 fazlasi 5'e tam olarak bolunen bir tamsayiyi her bulusumuzda S'yi 1 artiralim.)
A2 > B=2xA+1 (Aciklama: Bu adimda 1'den 100'e kadar olan her sayinin 2 katinin 1 fazlasini alalim.)
A3 > C=TAM (B/5) (Aciklama: Bu adimda da bi onceki adimda hesapladigimiz B degiskenini 5'e bolerek tam kismini alalim. Sonraki adimda bunu kullanarak bu sayinin 5'e tam olarak bolunup bolunmedigini test edecegiz.)
A4 > Eger B-Cx5=0 ise S=S+1 (Aciklama: Burada da B'nin 5'e bolumunun tam kismi olan C'yi 5 ile carpiyoruz ve B'den cikariyoruz, eger sonuc 0'a esitse S'ye 1 ekliyoruz.)
A5 > A=A+1 (Aciklama: A'ya bir ekleyerek adim adim 100'e ulasmasini sagliyoruz.)
A6 > Eger A>100 ise A8'e git. (Aciklama: A 100'u gectiginde onu daha otedeki bir adima gonderiyoruz ve orda da sonucu yazdiriyoruz.)
A7 > A3'e git. (Aciklama: Eger ustteki sart saglanmadiysa tekrar A'yi artirarak islemleri tekrarliyoruz.)
A8 > S'yi yaz. (Aciklama: Burada da her dogru cevapta 1 ekledigimiz S degiskenimizi yani sonucumuzu yazdiriyoruz.)
A9 > Dur
Akis Semasi

8 ile 98 arasindaki 7′ye tam bolunebilen tamsayilarin aritmetik ortalamasini veren bir algoritma yazalim:
A0 > Basla
A1 > I=8, S=0, TOP=0, ORT=0 (Aciklama: Burda I 8'den 98'e kadar gidecek olan sayimiz olacak. S ise 7'ye tam bolunme sartini saglayan kac tane sayi oldugunu hesaplayacak. Sonuc bizden TOP/S=ORT istediginden once TOP ve S degiskenimizi bularak birbirine oranlayacak ve boylece ORTu(ortalamayi) hesaplayacagiz.)
A2 > A=TAM (I/7) (Aciklama: Gecen ornekte de yaptigimiz gibi degiskenimizi sayimiza bolup tam kismini alarak yeni bir degiskene atiyoruz, boylece saglamasini yaparak I degiskenimizin 7'ye tam olarak bolunup bolunmedigini bulacagiz.)
A3 > Eger I=Ax7 ise TOP=TOP+I, S=S+1 (Aciklama: Eger gecen adimin aciklamasinda yazdigim gibi, I 7'ye tam bolunuyorsa onu TOPa(toplamimiza) ekliyoruz. Ayni zamanda da 7'ye bolunen bir sayimiz oldugu icin S degiskenimize de bir ekliyoruz.)
A4 > I=I+1 (Bu adimda ise I'yi bir artirarak sayimizin 98'e kadar ulasmasini sagliyoruz.)
A5 > Eger I>98 ise ORT=TOP/S, A7'e git (Aciklama: Eger I degiskenimiz 98'i geciyorsa basa donmeyip artik ortalama alma islemimizi yapiyor ve sonra yazdirmak icin ileriki bir adima gonderiyoruz.)
A6 > A3'e git
A8 > ORT degerini yazdir
A9 > Dur
Akis Semasi

NOT: Bu yazida acikladigim orneklerdeki adimlar orneklerin daha kolay anlasilmasi icin genisletilerek yazilmistir. Normalde cok kisa olarak anlatilabilecek seyleri bir kac adimda anlatarak yeni baslayanlarin da anlamasina yardimci olmaya calistim. Umarim yardimci olabilmisimdir.